THE REPORT: EEN MEESTERLIJKE SCHETS VAN MORELE DILEMMA’S EN POLITIEK GEKONKEL

★★★★☆

Is er een spannende film te maken over een slinkend groepje ambtenaren dat in een kelder onderzoek doet? Ja. Dat laat The Report zien, de film van regisseur Scott Z. Burns. De aanleiding voor het onderzoek ligt in de nasleep van 9/11. De CIA introduceert in haar jacht op terroristen grensoverschrijdende verhoormethoden. Waterboarding is de meest bekende: gevangenen krijgen tijdens de ondervraging over hun gezicht een doek, waarop water wordt gegoten. De actie simuleert verdrinking. De film brengt de martelpraktijken indringend, ruw en uit de hand gefilmd in beeld.

Aan het martelen kleven twee problemen: het mag niet en het werkt niet. Als de Amerikaanse Senaat lucht krijgt van de foltertechnieken start een onderzoek. De ambitieuze senaatsmedewerker Daniel Jones (een prachtige rol van Adam Driver) krijgt de leiding. In een kelder van een CIA-gebouw begint zijn team miljoenen documenten door te nemen en legt stap na stap de illegale martelpraktijken bloot.

De film reconstrueert in dit waargebeurde verhaal meesterlijk hoe het proces tussen de verdeelde politiek, de CIA en de FBI verloopt. Wat mag gepubliceerd, wat verdwijnt onder het vloerkleed? Het is fascinerend te zien hoe de CIA alles uit de kast haalt om openbaarmaking te voorkomen, inclusief het dreigen met een aangifte tegen Jones. Uiteindelijk wordt een 400 pagina’s tellende samenvatting van het onderzoek gepubliceerd. Dan hebben we al gezien hoe Daniel Jones zijn eigen escalatieladder heeft en steeds verbetener vecht voor de uitkomsten van zijn jarenlange research.

The Report brengt dilemma’s haarscherp in beeld. Bijvoorbeeld de vraag of een gevangene die gewaterboard is nog wel berecht kan worden. Want als de marteling bekend wordt, is een veroordeling onmogelijk. “Wie zegt dat er een rechtszaak komt?”, reageert een CIA-er laconiek. Uiteindelijk zijn ruim 200 Al Qaida gevangenen gemarteld. Van een kwart van hen staat vast dat ze ten onrechte zijn aangehouden en met de andere gedetineerden naar geheime gevangenissen vervoerd.

Rode draad in de hele affaire: mag je martelen om een volgende aanslag te voorkomen of dien je vast te houden aan de burgerrechten waar je als staat je handtekening onder zette? De CIA probeert dit dilemma te ontlopen door het fake-nieuws te verspreiden dat Al Qaida-leider Osama bin Laden is gevonden dankzij marteling van zijn kompanen. Ook die ballon prikt Daniel Jones door. Wrang bij het kijken naar The Report is het besef dat het allemaal echt is gebeurd.

Dit bericht is geplaatst in Film, Opinie met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie