BRAND VERWOEST OEVERSTRAAT EN VERRE OMGEVING

J.F. Koonings heeft op 3 november 1902 net zijn meisje thuisgebracht. Ze woont op de hoek van de Havenstraat en de Westzeedijk. De verliefde jongeman neemt de laatste paardentram terug naar Hillesluis. Op de Westzeedijk ziet hij “dat het hele park verlicht was onder een bloedrode lucht”. Koonings denkt eerst dat de sociëteit in Het Park in brand staat. Maar de enorme gloed komt van Het Noordereiland.

Daar ligt tussen de Oeverstraat, Burgemeester Hoffmanstraat en Sleephellingstraat de uitgestrekte stoomkuiperij en stoomkistenfabriek van de firma W. Van der Lugt en Zoon. Aan de Prins Hendrikkade is drie jaar eerder een nieuw gebouw van zeven verdiepingen hoog in gebruik genomen, de opslagplaats voor planken, duigen en vaten. Het kantoor van de firma zit er ook. Het is een indrukwekkend pand, een ontwerp van architect Stok (ontwerper van onder andere het Hulstkamp-gebouw, de Maassilo aan de Brielselaan en Station Rotterdam-Hofplein).

Kwart over acht ontdekken passanten rookwolken op de eerste verdieping van de opslag aan de Oeverstraat. “Bij het openen van de luiken zag men binnen reeds vlammen in het zaagsel.” Over de oorzaak verschillen de meningen. “Vermoedelijk door broeiing”, anderen houden de machines verantwoordelijk: “De stoommachine was onklaar geraakt. De machine was op hol geslagen, waardoor het drijfwerk warm liep.”

Hoe dan ook, daarna gaat het hard. “De brandbare inhoud, ledige olie- en margarinevaten, zaagsel en planken, gaf zozeer voedsel, dat het fraaie pakhuispand een prooi der vlammen zou worden”. Langzaam maar zeker breidt de brand zich uit. Tegen 22:00 uur slaan de vlammen door de luiken. “Ontzettend was toen het schouwspel en niet minder de hitte”. De aangrenzende straten worden ontruimd, de brandweer houdt de woningen nat, “doch het water verdampte door de hitte”.

Om half elf storten de eerste muren in. “Kanongebulder gelijk begon nu het instorten van stukken muur en zolderingen. Dreunend vielen grote brokstukken op de straten.” Een half uur later slaat de brand over de Oeverstraat naar de stoomkuiperij en -kistenmakerij. In vijf minuten staat het complex (drie verdiepingen hoog en 100 meter lang) in lichter laaie. De brandweer is inmiddels aanwezig met 30 handbrandspuiten, 7 stoomspuiten en vijf drijvende stoomspuiten. Om half twaalf brandt ook een opslagplaats van kaas. “De brandweer heeft thans de gebouwen der firma v.d. Lugt prijsgegeven en concentreert al hare krachten op de boterfabriek van Laming & Sons, die, vijf verdiepingen hoog, over een geheele zijde in brand staat”.

Het vuur vreet zich voort. “Alles wat is begrensd door Prins Hendrikkade, Sleephellingstraat, Burgemeester Hoffmanstraat en Thorbeckestraat brandt. De gloeiende hitte doet de mensen met zakdoeken voor het gelaat en over het hoofd lopen. Het is bijna niet meer uit te houden. Het donderend gerommel van invallende gevels is nu niet meer van de lucht. Reeds is de geheele Burgemeester Hoffmanstraat door de brandweer ontruimd.”

Een enorm gebied gaat in vlammen op. J.F Koonings: “Ja, dat was nog eens een fikkie.” Duizenden volgen met hem de alles vernietigende vuurzee. “In de Boompjes, op de Willemsbrug, langs de Wilhelmina- en Stieltjeskade zag het zwart van toeschouwers, ongeacht degenen die zich aan boord van stoombootjes ingescheept hadden en daarmee vanuit de Koningshaven het schrikkelijk schouwspel genoten.” Op de Maaskade klimt A. De Roos in een boom om alles goed te kunnen zien. H. Ekstein volgt als achtjarig ventje de brand vanaf de Leuvehaven: “Ik heb met mijn broer van dertien jaar tot middernacht staan kijken. Nog voel ik het pak op mijn broek dat vader me gaf omdat ik zo laat in de nacht thuis kwam.” Bewoners van de Laurierstraat vluchten op dat moment uit hun woningen. “De muren worden heet en thans is de brandweer onverminderd bezig om die nat te houden. Meer en meer vullen zich de straten met brokstukken van muren, die nog af en toe met groot geplof neerstorten.”

Het nablussen duurt veertien dagen.


Dit bericht is geplaatst in Geschiedenis, Heftig, Rotterdam met de tags , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie