1917 LAAT NIET MEER LOS

★★★★★

1917 begint idyllisch: twee soldaten liggen aan de rand van een bloemenveld te slapen. Maar dat wordt snel anders. Een van hen kan goed kaart lezen en wordt daarom van hogerhand uitgekozen voor een speciale missie. Hij moet een bataljon waarschuwen dat op het punt staat zich terugtrekkende Duitsers in de pan te hakken. Wat het bataljon niet weet is dat deze Duitse beweging een valstrik is. De communicatielijnen zijn weggevallen en daarom moet korporaal Blake door de linies om de waarschuwing over te brengen. Hij mag een collega-soldaat uitzoeken om mee te gaan, dat wordt de Britse jongeman die net nog naast hem lag te slapen aan de rand van de akker.

De missie krijgt een speciale lading als Blake hoort dat zijn oudere broer bij het bataljon zit dat in de val gelokt dreigt te worden. Voorzien van wat extra proviand gaan de twee uitgekozenen op pad. We zien ze door de linies kruipen, dekking zoeken in bomkraters en over soms al halfvergane lijken kruipen. De camera zit er bovenop en doet dat in enkele lange shots van soms wel 30 minuten. De film wil suggereren dat alles realtime is gefilmd maar de enkele montagemomenten zijn – zonder dat je als kijker afstand kunt nemen – goed zichtbaar.

Het effect van de extreem lange scenes zonder montage is dat de film de kijker dwingt mee te gaan. Dat maakt van 2017 een unieke kijkervaring want je beleeft de waanzin van de oorlog zoals de soldaten die beleven. Het voelt alsof je zelf in de loopgraven zit, zelf door niemandsland en kapotgeschoten boerderijen en dorpjes je weg moet zoeken. Uiteindelijk bereikt de boodschap het bataljon dat net begonnen is de door de Duitsers gehoopte aanval in te zetten. We zien nog even hoe de ambities van bevelvoerders het lijken te winnen van gezond verstand maar ook dat komt goed.

In 1917 zijn de gruwelen van de oorlog vooral te zien in de enscenering. Dat werkt veel beter dan bijvoorbeeld in Saving Private Ryan, waar in het eerste kwart van de film de ledematen en kogels van het scherm spatten. Dat is een soort van aandacht vast houden die mij minder boeit dan de daarbij vergeleken soms bijna serene ervaring van 1917.

1917 is ook een film die tot nadenken stemt. Over het toeval (omdat je naast een kaartlezer wakker wordt beland je in een idioot avontuur). Maar ook over het Europa van een eeuw geleden. Nederland bleef destijds een soort van neutraal maar de rest van Europa stond in vuur en vlam. In de Tweede Wereldoorlog zou dat nogmaals gebeuren. Sindsdien lijkt Europa een manier gevonden te hebben conflicten zonder wapens op te lossen. En dat is prettig maar ook een goede reden Europees te blijven samenwerken. Want zo’n bloedbad als in 1917 wil je niet nog eens.

Dit bericht is geplaatst in Film met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie