“DE BURGEMEESTER VAN UW STAD IS EEN SCHURK”

fbts-wpWanneer Napoleon Bonaparte woensdagavond 9 mei 1810 Middelburg bezoekt gaat er iets fout in het protocol. De keizer arriveert in een klein gezelschap vanuit Vlissingen te paard in Middelburg en draagt een eenvoudig tenue zonder onderscheidingen. Burgemeester Jacob Hendrik Schorer wacht hem op aan het hoofd van een compagnie gewapende burgers. Om half acht denkt de burgemeester in het schemer de Franse veroveraar te herkennen en overhandigt de sleutels van de stad Middelburg. Maar Schorer maakt een pijnlijke vergissing. Eenmaal bij de enige echte Napoleon aangekomen weigert deze de sleutels van de burgemeester aan te nemen. De keizer wil weten of het klopt dat Schorer die sleutels een jaar eerder ook al aan de Engelsen had aangeboden en bij die gelegenheid Middelburg feestelijk liet verlichten. Napoleon: ”De burgemeester van uw stad is een schurk, hij zal streng worden gestraft”.

Gelukkig loopt het goed af voor de Middelburgse burgemeester. Dat leert de 55 minuten durende documentaire Twee Heren van Stand. Het verhaal van Klaas van de Ketterij (regie) en Rinke Slump (camera & montage) ging in premiere op Film by the Sea. De productie gaat over twee telgen uit het aristocratische geslacht Schorer: Jacob Hendrik Schorer was burgemeester van Middelburg en gouverneur van Zeeland, Johan Willem Meinard Schorer was burgemeester van Nieuwland, Arnemuiden en Middelburg en daarna commissaris van de koning in Noord-Holland en vice-president van de Raad van State. Peter Sijnke (archivaris bij het Zeeuws Archief) presenteert de documentaire.

tweeherenvanstandHet verhaal, gemaakt omdat Zeeland 200 jaar bestaat, wordt verteld aan de hand van archiefstukken en gesprekken met nazaten van de twee Schorers, met archivarissen en met de huidige Zeeuwse commissaris van de koning Han Polman en de vice-president van de Raad van State Piet Hein Donner. Waar de nazaten en anderen de geschiedenis van de twee Schorers aardig weten in te vullen, ontspoort de documentaire in de interviews met Polman en Donner. Zij geven zoveel details over hun eigen aanstelling en werkzaamheden dat de kijker wordt losgetrokken van het veel interessantere, historische verhaal. Het kost moeite na de minutenlange exegeses weer aan te haken.

Peter Sijnke weet in de documentaire goede bruggen te slaan tussen de verschillende onderdelen en geïnterviewden en legt zaken duidelijk uit. Zoals we dat gewend zijn van hem. Er is voor gekozen Sijnke zijn gesprekspartners een paar keer te laten ontmoeten voor het pand waarin het gesprek plaatsvindt. Dat knerpt: we zien amateurtoneel.

Twee Heren van Stand is een boeiende documentaire met veel interessante informatie. We leren de twee Schorers kennen als doortastende en integere bestuurders. De montage bevat veel historische beeldmateriaal (van prenten en portretten tot filmbeelden en foto’s) maar leunt vooral op de interviews. En die zijn dus niet allemaal even relevant. Het camerawerk en geluid zijn top. De Zeeuwse Documentaire Stichting heeft met haar eerste productie een zinnige bijdrage geleverd aan de geschiedschrijving over 200 jaar Zeeland. Al is de financiering, zo begreep ik uit de inleiding bij de documentaire, nog niet helemaal rond.

pietheindonnerBijna terloops bevat Twee Heren van Stand ook nog een aanvulling op de recentere geschiedenis. De aanstelling in 2012 van Piet Hein Donner als vice-president van de Raad van State was destijds best een ding: de nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer typeerde de benoeming als doorgestoken kaart.  Minister Opstelten ging vet in het defensief: “Het enkele bestaan van speculaties kan er objectief niet toe leiden de procedure belast te achten met de schijn van partijdigheid. Een dergelijke schijn is ook niet te ontlenen aan enige analogie met de feiten en omstandigheden in de door u aangehaalde zaak. Ik meen dan ook dat ik correct heb gehandeld.” Dit citaat stond onder de kop: “Opstelten: Benoeming Donner correct verlopen.” . Na het zien van ’Twee heren van Stand’ weten we hoe de vork echt in de steel zat.

Omdat de mededelingen van Donner over zijn aanstelling, in het licht van bovenstaande, heerlijk openhartig zijn, geef ik het fragment letterlijk weer:

Sijnke: Hoe wordt je eigenlijk vice-president?
Donner: Sinds 2010 bepaalt de wet dat er advertenties geplaatst moeten worden. Na mijn benoeming is er ook van de zijde van de Ombudsman aangegeven dat dat wellicht voor de functie van de Vice-President een minder aangewezen route is. Maar in de kern gaat er om dat je gevraagd wordt om te solliciteren.

Sijnke: En door wie wordt u dan gevraagd, door de minister-president?
Donner: Dat zal een discussie zijn binnen het kabinet, maar dat hangt ook af van welke mensen zich aandienen. Het is niet een kwestie dat er eerst gevraagd wordt en dan een procedure met advertentie wordt gevoerd. Nee, het is een procedure met advertentie, daar heeft de wetgever voor gekozen. Maar dan kan het wel zijn dat sommige mensen gevraagd worden om daar op te solliciteren.

Voor een video- of audiofragment: Origin Media Venture (+31 641216118)

Dit bericht is geplaatst in Geschiedenis, Opinie, Zeeland met de tags , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een antwoord